Polityka rodzinna we Francji

wersja pdf

Francuska polityka prorodzinna

Rafał Frąc

 Demografia

Ludność Francji wynosi obecnie 65,8 mln, co stanowi około 13% populacji UE. Francja jest drugim po Niemczech krajem UE pod względem liczby ludności, przed W. Brytanią i Włochami. Według prognoz ONZ dzięki dużej liczbie urodzeń we Francji i stosunkowo małej w Niemczech, liczba ludności Francji może do 2055 r. wzrosnąć do poziomu równego lub wyższego niż w Niemczech, co będzie miało zasadnicze znaczenie dla politycznego i gospodarczego układu sił w UE.[1]

W 2009 r. ludność Francji zwiększyła się o 350 tys. osób, co oznaczało wzrost o 0,5% (w porównaniu do 0,3% średnio w UE). Wzrost na poziomie 0,5% utrzymuje się od dziesięcioleci i jest spowodowany nadwyżką urodzeń nad zgonami. Wkład imigracji jest znacznie mniejszy niż znaczenie urodzeń. Saldo migracji wynosiło 70 tys. osób w 2009 r.[2]

Od 2006 r. liczba urodzeń oscyluje około 800 tys. rocznie. Francja wyróżnia się spośród swych europejskich sąsiadów większą ilością rodzin wielodzietnych i mniejszą ilością kobiet bezdzietnych (10% we Francji, w Niemczech 20%).

Wskaźnik średniej dzietności na kobietę rośnie systematycznie od 15 lat i obecnie wynosi około 2,00. Wskaźnik ten wzrósł bardzo wyraźnie od początku lat 90. (w 1994 r. wynosił 1,68).[3] Od lat 70. obserwuje się zmniejszanie się stopy dzietności u kobiet w wieku poniżej 30 lat i zwiększanie się wskaźnika dzietności u kobiet w wieku powyżej 30 lat. Wśród wszystkich powojennych pokoleń kobiet stwierdza się, że osiągając wiek 50 lat były matkami średnio 2 dzieci.

Średnia wielkość gospodarstwa domowego wynosiła 2,3 osoby na gospodarstwo w 2007 r. Nie stwierdzono, by obecny kryzys gospodarczo-finansowy miał wpływ na dzietność we Francji.[4]

Imigracja

Po stabilizacji w latach 90. populacja imigrantów wzrosła i osiągnęła poziom 5,25 milionów osób w 2007 r. (8,3% populacji, w 1990 r. było to 7%), z czego 2 mln z Europy i 2,2 mln z Afryki. 41% imigrantów uzyskało obywatelstwo francuskie. W 2008 r. 3,1 mln osób w przedziale wiekowym między 18 a 50 lat urodzonych na terenie Francji (metropolii) było potomkami imigrantów, z czego 1/3 mieszkała w regionie paryskim (Île-de-France).[5]

Francja jest krajem o długich tradycjach imigracji. Na początku XX w. we Francji mieszkało 1 mln imigrantów (2,5% populacji), 2,3 mln w 1954 r. (5%) i 4,2 mln w 1990 r. (7,5%). W 2008 r. bezpośredni potomkowie imigrantów (dzieci dwojga lub jednego imigranta) stanowili 11% populacji Francji (6,5 mln osób). Połowa z nich ma rodziców imigrantów z innych krajów europejskich (głównie Włoch, Hiszpanii i Portugalii). Pozostali to dzieci późniejszych imigrantów, z krajów pozaeuropejskich.[6]

Dzietność a imigracja

Wyższa stopa dzietności kobiet wywodzących się z ludności imigracyjnej i cudzoziemek mieszkających we Francji jedynie marginalnie tłumaczy wysoką liczbę urodzeń we Francji. Wskaźnik dzietności tych kobiet w 2006 r. wynosił 3,51 i był wyraźnie wyższy niż w przypadku Francuzek (1,89 w 2006 r.), jednak udział kobiet pochodzenia cudzoziemskiego w populacji kobiet we Francji w wieku od 20 do 40 lat nie przekraczał 7%. W rezultacie dzietność tych kobiet zwiększa ogólny wskaźnik dzietności na kobietę jedynie o 0,1.[7] Udział urodzeń przez kobiety napływowe w ogóle urodzeń jest więc wyższy niż udział tych kobiet w ogóle populacji kobiet. Wskaźnik ten bardzo zmienia się w zależności od regionu, najwyższą wartości osiąga w Gujanie gdzie 53,5% dzieci w 2009 r. urodziło się z matek cudzoziemek oraz w regionie paryskim (26% dzieci).[8]

Polityka wspierania rodzicielstwa

Celem francuskiej polityki rodzinnej jest częściowa kompensacja obniżenia poziomu życia spowodowanego ponoszeniem nakładów na wychowanie dzieci poprzez redystrybucję środków między gospodarstwami domowymi o zasobach porównywalnych, lecz o różnej liczbie członków. Podczas gdy różne mechanizmy redystrybucyjne redukują dochód rodzin bezdzietnych o 13% (z 27 390 do 23 960 euro rocznie), w przypadku rodzin z dziećmi redukcja jest ograniczona o 6%.[9] Przykładowo, poziom życia rodziny z jednym dzieckiem poniżej 3 lat dzięki świadczeniom rodzinnym zwiększa się o średnio 4%, a poziom życia rodzin wielodzietnych zwiększa się o 8% dzięki świadczeniom rodzinnym i ulgom podatkowym.[10]

Łączne wydatki z kasy publicznej na wspieranie rodzicielstwa we wszystkich formach szacuje się na prawie 4% PKB Francji (dane dla 2009) – dla porównania w Polsce odpowiadają one około 1,5% PKB. Obok W. Brytanii, Irlandii, Luksemburga i Danii, Francja plasuje się wśród państw o najwyższym poziomie wydatków na ten cel w OECD.[11]

Cele, kształt i kierunki polityki prorodzinnej od dziesięcioleci są przedmiotem konsensusu politycznego we Francji.

Minister ds. rodziny oraz INED

W ramach ministerstwa ds. społecznych i zdrowia działa minister delegowany ds. rodziny (aktualnie Dominique Bertinotti). Funkcję doradczo-konsultacyjną dla rządu pełni Wysoka Rada ds. Rodziny, która została utworzona w 1945 r. Członkowie Rady są nominowani przez prezydenta Francji.

Prace ministerstwa wspiera utworzony na mocy rozporządzenia nr 45-2499 z 24 października 1945 r. publiczny Narodowy Instytut Studiów Demograficznych (INEDInstitut national d’études démographique). Utworzenie INED to realizacja postulatu zawartego w raporcie Roberta Debré ze stycznia 1944 r. dla Francuskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Generał de Gaulle mianował wówczas pierwszym dyrektorem instytutu Alfreda Sauvy, statystyka i ekonomistę, który w 1938 r. był autorem jednych z pierwszych koncepcji podjęcia działań na rzecz zwiększenia dzietności we Francji. Obecnie instytut zatrudnia około 200 osób, w tym 60 badaczy, 110 techników i inżynierów oraz około 20 doktorantów.

Historyczne korzenie polityki rodzinnej

Pod koniec XIX w., gdy liczba ludności Niemiec dogoniła liczbę ludności Francji, ze względu na obawy o bezpieczeństwo Francji[12] już w 1896 r. utworzono we Francji pierwsze stowarzyszenie na rzecz zwiększenia populacji pod nazwą Nowy Sojusz przeciw Depopulacji (l’Alliance nouvelle contre la dépopulation), które potem zostało przemianowane na Sojusz Narodowy na rzecz Zwiększenia Populacji Francji (l’Alliance nationale pour l’accroissement de la population française). W 1913 r. wprowadzono pierwszy zasiłek wspierający „głowy rodzin wielodzietnych” (posiadających dzieci do 13 lat). W kwietniu 1918 r. utworzono pierwsze kasy zasiłków rodzinnych (CAFles caisses d’allocations familiales). W tym roku pojawiły się także pierwsze zasiłki rodzinne wypłacane z kasy przedsiębiorstw m.in. w Grenoble czy Bretanii. W 1932 r. wprowadzono po raz pierwszy ogólnokrajowe, powszechne zasiłki rodzinne, które zmodyfikowane funkcjonują do dziś. W latach 70-tych wprowadzono kolejne zasiłki, których celem było wsparcie samotnych rodziców, pogodzenie obowiązków rodzicielskich i pracy, zwiększenie aktywności zawodowej kobiet, poprawa warunków życia rodzin niezamożnych, redukcja kosztów zapewnienia opieki nad małymi dziećmi w domu lub poprzez opiekunkę.

Wielkość nakładów

Obecnie państwo francuskie na wspieranie rodzin wychowujących dzieci przeznacza corocznie około 52,5 mld euro, które trafia do 4,7 milionów gospodarstw domowych zgodnie z tabelą 1.

Tabela 1: Wsparcie rodzin we Francji

Rodzaj wsparcia

Kwota
(w mld euro)

Zasiłki rodzinne

12,4

Zasiłki w pierwszych latach życia dziecka

15,1

Zasiłki mieszkaniowe

8,5

Wsparcie pośrednie

9

Inne

7,6

Razem

52,6

Źródło:

Zasiłki rodzinne

Państwo wspiera finansowo rodziny za pomocą kilkunastu rodzajów świadczeń dystrybuowanych przez Kasę Zasiłków Rodzinnych czyli CAF (96% zasiłków, pozostałe 4% dystrybuowane jest przez kasy rolnicze). Zasiłki te nie są opodatkowane. W tabeli 2 znajduje się lista orientacyjna obejmująca zasiłki, mogące mieć wpływ na sytuację materialną rodziców (pominięto zasiłki stopniowo wygaszane jak APE, czyli Aallocation parentale d’éducation, zastępowany przez CLCA, tj. Ccomplément de libre choix d’activité).

Tabela 2: Świadczenia finansowe wspierające rodzinę we Francji

Nazwa Skrót Dla kogo Kwota Uwagi
Zasiłki rodzinne (Allocations familiales) AF Dla rodziców co najmniej 2 dzieci w wieku do 20 roku życia 127 euro miesięcznie (2 dzieci), 289 euro (3 dzieci), 452 euro (4 dzieci), dodatkowe 162 euro na każde kolejne dziecko Powszechne – przydzielane niezależnie od poziomu dochodu rodziny
Premia wz. narodzinami lub adopcją dziecka (Prime à la naissance ou à l’adoption) tzw. „becikowe” 912 euro jednorazowo na każde dziecko urodzone naturalnie albo 1824 euro w przypadku adopcji Uzależnione od poziomu dochodu rodziny

Wypłacane w 7. m-cu ciążyZasiłek bazowy (Allocation de base) Dla rodzin z dziećmi poniżej 3 lat182 euro miesięcznieUzależnione od poziomu dochodu rodzinyDodatek swobodnego wyboru sposobu opieki
(Complément de libre choix du mode de garde)CMGDla rodzin z dziećmi w wieku poniżej 6 lat, którymi opiekują się w domu rodzice, wykwalifikowane opiekunki lub uczęszczające do mikrożłobkówCAF opłaca część pensji i 100% ubezpieczenia opiekunki albo dofinansowuje część opłaty za mikrożłobekUzależnione od poziomu dochodu rodzinyDodatek swobodnego wyboru aktywności zawodowej (Complément de libre choix d’activité)CLCADla rodzin z dziećmi poniżej 3 lat383 euro lub 560 euro gdy rodzic nie dostaje zasiłku bazowegoKwota jest zmniejszana o ile rodzic rezygnuje z pracy tylko częściowoZasiłek dzienny obecności rodzica (Allocation journalière de présence parentale)AJPPDla rodziców dzieci w wieku poniżej 20 lat, którzy nie mogą pracować z powodu opieki nad dzieckiem poważnie chorym/poszkodowanym w wypadku50 euro dziennie za każdy dzień nieobecności w pracy (do 22 dni miesięcznie i 310 dni w ciągu 3 lat) Zasiłek na edukację dziecka niepełno-sprawnego
(Allocation d’éducation de l’enfant handicapé)AEEHDla rodziców dzieci w wieku poniżej 20 lat, niepełnosprawnych w co najmniej 80%, lub 50%-80%, gdy uczęszczają do wyspecjalizowanej szkoły127 euro miesięcznieKwota jest zwiększana do nawet 1000 euro, gdy rodzic rezygnuje z pracy lub zatrudnia opiekunaZasiłek wsparcia rodziny
(Allocation de soutien familial)ASFDla rodziców samotnie wychowujących dzieci89 euro miesięcznie Zasiłek na rozpoczęcie roku szkolnego (Allocation de rentrée scolaire)ARSDla rodziców dzieci uczęszczających do szkoły od 6 do 18 latjednorazowo w sierpniu ok. 300 euro (w zależności od wieku dziecka)Uzależnione od poziomu dochodu rodzinyDodatek rodzinny (Complément familial)CFDla rodziców co najmniej 3 dzieci w wieku między 3 a 21 lat165 euro miesięcznieUzależnione od poziomu dochodu rodzinyZasiłek na mieszkanie
(Aide personnalisée au logement)

Zasiłek na mieszkanie rodziny
(Allocation de logement familiale)

Socjalny zasiłek na mieszkanie
(Allocation de logement social)APL

ALF

ALSDla osób o skromnych dochodach,  opłacających czynsz lub raty kredytu mieszkaniowego, w tym m.in. posiadających dzieciKwota uzależniona od liczby dzieci, zasobów rodziny,  miejsca zamieszkaniaUzależnione od poziomu dochodu rodzinyPożyczka na poprawę standardu miejsca opieki
(Prêt à amélioration du lieu d’accueil)PALADla zawodowych opiekunek na przystosowanie domu dla potrzeb opieki nad dziećmiPożyczka kwoty do 10 tys. euro bez odsetekTakże dla grup opiekunek

Źródło:

Więcej informacji na ten temat zawiera strona www.mon-enfant.fr.

 

Obecna dyskusja nt. ograniczenia zasiłków rodzinnych

W kwietniu 2013 r. rząd socjalistyczny zasugerował ograniczenie świadczeń na rzecz rodzin o 2,14 mld euro do 2016 r. tzn. o 4% z uwagi na kryzys budżetowy i coroczny deficyt w wysokości 2,6 mld euro odnotowywany przez Krajową Kasę Zasiłków Rodzinnych (CNAF la Caisse national d’allocations fimiliales). W opracowanym dla rządu raporcie Bertranda Fragonarda, przewodniczącego Wysokiej Rady ds. Rodziny, proponowałno zachowanie zasady powszechności zasiłków rodzinnych (obecnie korzysta z nich 4,7 mln beneficjentów) przy jednoczesnym ograniczeniu o 75% zasiłków dla najbogatszych rodzin (górne 2 decyle). Próg dochodowy byłby postawiony na tyle wysoko, by nie uszczuplać zasobów wyższej klasy średniej. W zamian zwiększone byłyby zasiłki ukierunkowane na rodziny niezamożne.

Przeciwko reformie zaprotestowali komuniści i prawica, a także stowarzyszenia, które podniosły, iż zasiłki rodzinne (AF) nie są dodatkowym dochodem, ale jedynie kompensacją dodatkowych wydatków rodziny. Z tego punktu widzenia zasiłki rodzinne miałyby zbliżony charakter do ubezpieczenia zdrowotnego, które pokrywa koszty leczenia i wizyt lekarskich niezależnie od poziomu dochodów ubezpieczonego (każdy ubezpieczony kontrybuuje według swoich dochodów, ale korzysta z systemu według potrzeb).

Na początku czerwca 2013 r. rząd zdecydował, iż zasada powszechności zasiłków rodzinnych zostanie zachowana, natomiast oszczędności zostaną poczynione w obszarze polityki fiskalnej poprzez obniżenie limitu ulgi podatkowej w systemie „współczynnika rodzinnego” z 2000 euro do 1500 euro, likwidację ulgi podatkowej związanej z kosztami na edukację dziecka uczęszczającego do gimnazjum lub liceum oraz obniżenie kwot zasiłków PAJE (la prestation d’accueil du jeune enfant) dla najbogatszych rodzin.

Ulgi podatkowe dla rodzin

Podatek dochodowy został wprowadzony we Francji w 1914 r., natomiast w 1945 r. w jednogłośnym głosowaniu w obu izbach parlamentu wprowadzono system „współczynnika rodzinnego” (quotient familial), zgodnie z którym rodzice mogą się rozliczać ze swoimi dziećmi. Przykładowo para bezdzietna dzieli swój dochód do opodatkowania na 2 części fiskalne, para z 1 dzieckiem na 2,5 części, para z 2 dzieci na 3 części, para z 3 dzieci na 4 części, para z 4 dzieci na 5 części itd. Wielkość ulgi podatkowej waha się w zależności od poziomu dochodów rodziny i liczby dzieci, nie może jednak przekroczyć 2000 euro w 2013 r. (w praktyce pułap ten dotyczy rodzin z 4 i więcej dziećmi).

Istnieją także ulgi podatkowe związane z wydatkami związanymi z kosztami edukacji dzieci w gimnazjum (collège) i liceum (lycée) oraz na koszty opieki nad małymi dziećmi (crédit d’impôt pour frais de garde d’enfants), a także ulgi podatkowe dla małżeństw (quotient conjugal).

Urlopy macierzyńskie/ojcowskie i opieka nad dzieckiem

Pełnopłatny urlop macierzyński trwa we Francji od 16 tygodni: 6 tygodni przed porodem oraz 10 tygodni po porodzie (jest dłuższy przy trzecim dziecku). Urlop macierzyński można skrócić, jednakże 8 tygodni jest obowiązkowe (z czego 6 po narodzinach). Podczas urlopu macierzyńskiego pracownica otrzymuje świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

Od 2002 ojcowie mogą korzystać z urlopu rodzicielskiego w wymiarze 15 dni. Urlop ten trzeba wykorzystać do 4. miesiąca po narodzinach dziecka. Dodatkowo przysługują 3 dni wolne z okazji narodzin dziecka.

Małe dzieci mogą uczęszczać do żłobków miejskich (jest ich jednak relatywnie mało) albo są powierzane opiekunkom, które zajmują się kilkoma małymi dziećmi w swoim domu. W zakresie opieki nad dziećmi do lat 3 Francja, w zależności od regionu, zapewnia od 9 do 80 miejsc na 100 dzieci (ocenia się liczbę brakujących miejsc w żłobkach na 300 tys. – 500 tys.). W przypadku gdy dzieckiem opiekuje się jedno z rodziców, wypłaca się APE (l’allocation parentale d’éducation), w przypadku gdy angażuje się nianię, państwo zwraca koszty niani do pewnego limitu.

We Francji w 2008 r. aż 42% dzieci w wieku do 3 lat korzystało z opieki w formie żłobków/przedszkoli. Dla porównania w Polsce odsetek ten wynosił 7,9%, co w oczywisty sposób wpływa niekorzystnie na możliwość pogodzenia pracy zawodowej z opieką nad dzieckiem (dane dla krajów OECD dostępne na stronie: http://dx.doi.org/10.1787/888932393312).[13]

Opieka zdrowotna

Państwo otacza szczególną opieką zdrowotną kobiety w ciąży, zwracając w 100% wydatki ponoszone przez kobiety na badania i leczenie od 6 m-ca ciąży do 12 dni po porodzie. Do 6 m-ca refundacją 100% objęte są badania obowiązkowe. W ramach opieki zapewniana jest m.in. 100% refundacja znieczuleń zewnątrzoponowych. Porody odbywają się w dobrze wyposażonych szpitalach, które są dobrze znane pacjentkom, gdyż już w pierwszych tygodniach ciąży obowiązkowo dokonuje się wyboru placówki w której ma mieć miejsce poród. Od tego momentu ciąży nie nadzoruje już ginekolog „na mieście”, ale lekarze i położne z wybranego szpitala. Takie rozwiązanie z jednej strony daje poczucie bezpieczeństwa i jest wygodne dla przyszłej mamy, z drugiej zapewnia szpitalowi wszelkie niezbędne dane dotyczące przebiegu ciąży, stanu zdrowia dziecka i ciężarnej, jej sytuacji rodzinnej itd.

Opiekę pediatryczną dla dzieci do szóstego roku życia zapewnia gęsta sieć placówek PMI (Protection maternelle et infantile), utworzona w 1945 r., w których 5 dni w tygodniu przyjmują pediatrzy, psychologowie, położne i pielęgniarki. Udzielane są tam porady z zakresu opieki nad dzieckiem, karmienia, szczepień itd. Konsultacje i pomoc w PMI są udzielane bezpłatnie, bez względu na status matki i dziecka, bez sprawdzania faktu posiadania ubezpieczenia zdrowotnego czy też pozwolenia na pobyt na terenie Francji. PMI posiadają także sale zabaw dla dzieci i sale spotkań, organizują zajęcia, podczas których młodzi rodzice mogą się wymieniać doświadczeniami.

Wsparcie rodziny na poziomie samorządowym

Poszczególne miasta Francji mogą dodatkowo wspierać dzietność na swoim terenie. W tabeli 3 przedstawiono formy wsparcia, jakich udziela swoim mieszkańcom miasto Paryż uzupełniając zapewniane przez państwo świadczenia wypłacane przez CAF.

W Paryżu od 2006 tworzone są ośrodki informacyjne dla rodzin (RIS – Relais Informations Familles). Obecnie jest ich 6.

Ułatwienia oferowane przez przedsiębiorstwa i pracodawców

Instrumenty wsparcia rodzicielstwa oferowane przez państwo pełnią rolę dobrego przykładu, który jest chętnie podejmowany także przez przedsiębiorstwa. Przykładowo wśród praktyk przyjaznych rodzinom można wymienić ulgowe bilety dla dzieci do lat 12 na low-cost TGV w cenie 5 euro (SNCF). Ulgowe bilety dla dzieci oferują także linie lotnicze Air France i wiele innych firm. Firmy oferujące ubezpieczenie szkolne dla dzieci proponują darmowe ubezpieczenie czwartego i kolejnych dzieci w rodzinie. Pracodawcy udostępniają swoim pracownikom fundusze, z których finansowany jest np. wyjazd dzieci na zieloną szkołę i wycieczki. Przy okazji wystaw skierowanych do dorosłych placówki kulturalne i muzealne przygotowują specjalną ofertę dla dzieci, przykładowo opracowywane są broszury z zagadkami dla dzieci, których rozwiązanie wymaga uważnego obejrzenia eksponatów.

Organizacje społeczeństwa obywatelskiego na rzecz rodzin

Obywatelskie stowarzyszenia na rzecz rodzin są powszechne zarówno w dzielnicach wielkich miast jak i mniejszych miasteczkach. Na poziomie krajowym są zrzeszone w Federacji Rodzin we Francji (Fédération de Familles en France) i Unii Krajowej Stowarzyszeń Rodzinnych (l’Union nationale des Associations Familiales-UNAF) .

Kwestie dot. rynku pracy

W 2007 r. 65,3% kobiet we Francji pracowało zawodowo. Zatrudnienie w niepełnym wymiarze dotyczy 29,4% kobiet, ale tylko 5,8% mężczyzn. Praca zawodowa rodziców jest ułatwiona poprzez fakt, iż dzieci od najmłodszych lat uczestniczą w zajęciach szkolnych od godziny 8:30 do 16:30, z możliwością zajęć dodatkowych do godziny 18:00 (np. kontrolowane przez opiekunów odrabianie lekcji), co umożliwia rodzicom odprowadzenie dzieci do szkoły przed pracą i odebranie ich ze szkoły już po wyjściu z pracy.

 

Tabela 3: Wsparcie rodziny na poziomie samorządowym

Nazwa Dla kogo Kwota Uwagi
Zasiłek z tytułu narodzin mnogich / adopcji
(Allocation pour naissance/adoption multiples)
Dla rodziców bliźniąt i wieloraczków lub rodzin adoptujących co najmniej 2 dzieci 763 euro jednorazowo
Zasiłek na opłatę czynszu dla par z dzieckiem
(Paris logement pour les couples avec un enfant)
Dla rodzin z 1 dzieckiem, których całkowite dochody nie przekraczają 1600 euro, a minimum 30% tej sumy jest przeznaczane na koszty wynajmu mieszkania Maksymalnie 110 euro miesięcznie
Zasiłek na opłatę czynszu dla par z 2 dziećmi
(Paris logement familles)
Dla rodzin z co najmniej 2 dziećmi lub 1 upośledzonym 182 euro miesięcznie + 39 euro na każde dziecko dodatkowe Uzależnione od poziomu dochodu rodziny
Zasiłek na opłatę czynszu dla samotnych rodziców
(Paris logement familles monoparentales)
Dla samotnych rodziców, których całkowite dochody nie przekraczają 1600 euro Maksymalnie 122 euro miesięcznie
Paryski zasiłek rodzinny
(Paris forfait familles)
Dla rodzin z co najmniej 3 dziećmi, których dochód nie przekracza 5000 euro 200 lub 305  euro rocznie
Paryska karta wstępu dla rodzin
(Paris pass familles)
Dla rodziców co najmniej 3 dzieci lub 1 upośledzonym Stawki preferencyjne na różne usługi (np. baseny miejskie) Wydawana bezpłatnie na 1 rok
Zasiłek dla rodziców  dziecka niepełno-sprawnego (Allocation de soutien aux parents d’enfant handicapé) Dla rodzin z co najmniej 1 dzieckiem upośledzonym, których dochód nie przekracza 5000 euro 153 euro miesięcznie na każde dziecko Przekazywany raz w roku
Zasiłek na wydatki energetyczne rodzin
(Paris énergie familles)
Dla rodziców 1 lub 2 dzieci niepodlegających obowiązkowi podatkowemu 138 lub 275 euro rocznie Pieniądze są przekazywane bezpośrednio dostawcy energii/gazu
Zasiłek na rozpoczęcie roku szkolnego
(Allocation de rentrée scolaire)
Dla rodziców dzieci uczęszczających do szkoły od 6 do 18 lat jednorazowo w sierpniu ok. 300 euro (z zależności od wieku dziecka) Uzależnione od poziomu dochodu rodziny
Dodatek rodzinny
(Complément familial)
Dla rodziców co najmniej 3 dzieci w wieku między 3 a 21 lat 165 euro miesięcznie Uzależnione od poziomu dochodu rodziny
Spersonalizowany zasiłek na mieszkanie
(Aide personnalisée au logement )

Zasiłek na mieszkanie rodziny
(Allocation de logement familiale)

Zasiłek na mieszkanie socjalne
(Allocation de logement social)Dla osób o skromnych dochodach opłacających czynsz lub raty kredytu mieszkaniowego, w tym m.in. rodziców dzieciKwota zależna od liczby dzieci, zasobów rodziny,  miejsca zamieszkaniaUzależnione od poziomu dochodu rodziny

Źródło:

 

BIBLIOGRAFIA:

„France, portrait social”, Collection Insee Références, Édition 2010

Haut Conseil de la Famille „Présentation générale des dispositifs en faveur des familles”, 2009

Informator „Parent à Paris”, 2011

Informator CAF, 2012

OECD, „Doing better for families”, 2011

OECD Family Database, www.oecd.org/social/family/database

www.ined.fr

Hasła encyklopedyczne w ramach francuskiej Wikipedii:

„Allocations familiales”, http://fr.wikipedia.org/wiki/Allocations_familiales

„INED”, http://fr.wikipedia.org/wiki/INED

„Natalité en France”, http://fr.wikipedia.org/wiki/Natalit%C3%A9_en_France

Artykuły prasowe:

„Les Echos”, Lefebvre Etienne, « Allocations familiales: les propositions chocs du rapport Fragonard », 2 avril 2013 http://www.lesechos.fr/economie-politique/politique/actu/0202676306832-allocations-familiales-les-propositions-chocs-du-rapport-fragonard-554110.php?xtor=AL-4003-%5BChoix_de_la_redaction%5D-%5Ballocations_familiales_les_propositions_chocs_du_rapport_fragonard%5D

„Les Echos”, Vincent Collen, « Allocations familiales: une réforme à hauts risques », 29 mars 2013 http://m.lesechos.fr/une/editorial/allocations-familiales-une-reforme-a-hauts-risques-0202665186857.htm

„Les Echos”, Vincent Collen, « Famille: le gouvernement choisit la hausse d’impôts », 4 juin 2013 http://m.lesechos.fr/redirect_article.php?id=0202802953802

„Le Monde”, Dupont Gaëlle, « Les « allocs », symbole explosif de la politique familiale », 3 avril 2013 http://www.lemonde.fr/politique/article/2013/04/02/les-allocs-symbole-explosif-de-la-politique-familiale_3151795_823448.html

„Rzeczpospolita”, Marczuk Bartosz, « Państwo niechętne rodzinom », 4 kwietnia 2013, http://www.rp.pl/artykul/996355.html


[1] „World Population Prospects : the 2010 Revision” , ONZ 2011, http://esa.un.org/unpd/wpp/

[2] „France, portrait social”, Collection Insee Références, Édition 2010, strona 204

[3] Ibidem, strona 28

[4] „Deux enfants par femme dans la France de 2010 : La fécondité serait-elle insensible à la crise économique ?”, Population et societés, n° 476, marzec 2011, http://www.ined.fr/fr/publications/pop_soc/bdd/publication/1536/

[5] „France, portrait social”, Collection Insee Références, Édition 2010, strona 39

[6] Ibidem

[7] „Deux enfants par femme dans la France de 2006 : La faute aux immigrées?”, Population et societés, n° 432, marzec 2007, http://www.ined.fr/fr/publications/pop_soc/bdd/publication/1242/

[8] „France, portrait social”, Collection Insee Références, Édition 2010, strona 30

[9] Ibidem, strona 91

[10] Ibidem

[11] www.oecd.org/social/family/database (PF1.1 Public spending on family benefits)

[12] Około dwustu lat temu Niemcy liczyły 15 milionów mieszkańców, natomiast Francja dwa razy tyle. Przez półtora stulecia populacja Niemiec szybko rosła, osiągając 60 milionów w 1939 r., przy 41 milionach we Francji. „France–Allemagne : histoire d’un chassé- croisé démographique”, Population et societés, n° 487, marzec 2012, http://www.ined.fr/fr/publications/pop_soc/bdd/publication/1585/

[13] „Doing better for families”, OECD, 2011, s.144