Dlaczego KSAP?

Sprawnie działająca administracja jest jednym z koniecznych warunków prawidłowego funkcjonowania państwa. Od jej jakości zależy bezpieczeństwo mieszkańców oraz sposób, w jaki zarządzane są dobra publiczne, stanowiące bogactwo i dorobek naszego kraju. Dlatego też, wraz z przemianami demokratycznymi w naszym kraju, postanowiono utworzyć korpus służby cywilnej, składający się z osób o najwyższych kwalifikacjach, zarówno zawodowych, jak i osobistych. Aby zapewnić spójność rekrutacji i przygotowywania kandydatów do służby cywilnej powołano Krajową Szkołę Administracji Publicznej, na wzór francuskiej ENA, która od 1945 r. kształciła i szkoliła wyższych urzędników administracji państwowej.

Kraje, którym zależy na sprawnej administracji, potrafiącej profesjonalnie realizować zadania państwa, zakładają rządowe szkoły kształcące urzędników. Np.:

Francja. W październiku 1945 roku generał Charles de Gaulle stworzył École Nationale d’Administration (ENA), która działa pod auspicjami Prezesa Rady Ministrów. Fundamentem, na którym została powołana ENA, była idea rekrutacji oraz kształcenia nowych elit administracji publicznej, będących w stanie odpowiedzieć na dynamicznie zmieniające się otoczenie, w którym działa administracja publiczna. Ogromną wagę szkoła przywiązuje do etyki służby publicznej, jej absolwenci kierują się w swojej pracy zasadami odpowiedzialności, neutralności politycznej oraz bezinteresowności.

Republika Federalna Niemiec 28 sierpnia 1969 roku powołała do życia Bundesakademie für öffentliche Verwaltung (BAköV). Szkoła podlegająca Ministrowi Spraw Wewnętrznych jest główną instytucją kształcącą urzędników administracji federalnej. Naczelnym zadaniem BAköV jest wsparcie polityki rządu federalnego, stałe doskonalenie efektywności administracji oraz wzmocnienie umiejętności urzędników federalnych, ich motywacji, pomysłów i doświadczeń.

Wielka Brytania. Początki National School of Government (NSG) sięgają lat 60- tych. Jej usytuowanie, w ramach administracji rządowej zmieniało się, ale od 1 kwietnia 2011 roku ponownie została podporządkowana Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Misją NSG jest dostarczenie najlepszych usług publicznych dla obywateli poprzez kształcenie kadr Służby Cywilnej oraz doradztwo w zakresie polityk publicznych. Jednym z ważniejszych zadań szkoły są szkolenia dla osób wybranych w ramach programu Fast Stream, który ma na celu wprowadzenie do Służby Cywilnej zdolnych młodych osób, które chcą działać dla dobra państwa.

Korea Południowa w 1949 roku stworzyła Central Officials Training Institute (COTI), który działa pod auspicjami Ministerstwa Administracji i Bezpieczeństwa (MOPAS). Działalność szkoły skupia się na tworzeniu profesjonalnej kadry urzędniczej poprzez specjalistyczne szkolenia, doradztwo oraz wymianę doświadczeń w ramach zarządzania personelem z sektorem prywatnym. Zadaniem COTI jest także zwiększenie współpracy międzynarodowej Korei Pd. W tym celu stworzono szereg programów szkoleniowych dla zagranicznych urzędników.

Kanada – w dniu 1 kwietnia 2004 r. została powołana do życia The Canada School of Public Service (CSPS) – Kanadyjska Szkoła Administracji Publicznej, która powstała z połączenia trzech różnych organizacji kształcących do tej pory kanadyjskich urzędników: the Canadian Centre for Management Development, Training and Development Canada and Language Training Canada.. Celem połączenia trzech instytucji w jedną federalną szkołę była potrzeba ujednolicenia metod kształcenia kadry urzędników federalnych w Kanadzie. Szkoła podlega bezpośrednio pod The Privy Council – bezstronny organ doradczy Premiera i Rządu Kanady działający w Służbie Cywilnej. Nadrzędnym zadaniem CSPS jest zapewnienie fachowej, wykwalifikowanej kadry urzędników w Kanadzie poprzez bogaty system szkoleń.

Model ENA

Wiele szkół rządowych zajmuje się wyłącznie kształceniem ustawicznym – podnoszeniem kwalifikacji urzędników. KSAP również prowadzi dużą liczbę kursów dla służby cywilnej ale jego istota polega na modelu francuskiej ENA. De Gaulle stworzył ją w związku z potrzebą podniesienia kraju po odzyskaniu niepodległości. Model ten przewiduje nabór w trudnym konkursie, intensywne kształcenie stacjonarne, a następnie wprowadzenie absolwentów na odpowiedzialne stanowiska w administracji. Takie podejście daje możliwość intensywniejszego kształtowania administracji – dostosowywania jej do strategicznych potrzeb państwa.

KSAP a studia podyplomowe

KSAP wyraźnie różni się od studiów podyplomowych. Inny jest status prawny słuchacza KSAP niż studenta, inny cel procesu kształcenia. Przede wszystkim jednak, istotna jest faktyczna nieporównywalność ilości wiedzy i umiejętności przekazywanej w ramach ww. form dokształcania.

Przeciętne studia podyplomowe (z wyjątkiem np. studiów kwalifikacyjnych dla nauczycieli czy rzeczoznawców majątkowych, które oferują ok 300-400 godz. zajęć) trwają ok. 200 godzin (najczęściej 1 weekend raz w miesiącu przez 2 semestry).

Po odliczeniu staży krajowych i zagranicznych – będących zresztą bardzo istotnym składnikiem procesu kształcenia – słuchacz KSAP spędza w Szkole ok. 14 miesięcy, podczas których tygodniowo ma ok. 30 zajęć (ćwiczeń, wykładów, warsztatów) kończących się egzaminami, zaliczeniami.

Oczywiście byłoby pewną przesadą stwierdzenie, że ukończenie KSAP jest tożsame z ukończeniem 10 studiów podyplomowych.  Jednak równie nieuzasadnione jest proste porównywanie kształcenia w KSAP z ukończeniem np. podyplomowej administracji. Niczego to  oczywiście ww. studiom nie ujmuje, należy jednak podkreślić zupełnie inny charakter kształcenia w Krajowej Szkole Administracji Publicznej – szkole rządowej przygotowującej w trybie intensywnym do służby państwowej.

Dostępność

O odmiennej logice działania świadczy również kwestia odpłatności za naukę. W przeciwieństwie do studiów podyplomowych, słuchacz KSAP nie ponosi kosztów kształcenia. Otrzymuje stypendium, a istotnym atutem Szkoły jest również hotel, w którym słuchacze spoza Warszawy mogą mieszkać za niewielką część stypendium. Dzięki temu KSAP może pozyskiwać dla służby państwowej osoby uzdolnione i przygotowane merytorycznie, niezależnie od ich zamożności czy miejsca zamieszkania.

Opracowane na podst. tekstów: Patryka Popczyka (xxii),  Joanny Pawełek (xvi), Ewy Chmury-Golonki (xv), Krzysztofa Madeja (ix)